TRANGNHÀ VNY2K Từnguyên HánNôm
(haylà TiếngNôm có gốcHán)
(The Etymology of Nôm of Chinese Origin)
漢喃同源辭
Biênsoạn: dchph
Từngữ dướiđây trong kho từvựng HánNôm trên Han-Viet.com đãđược đưavào google.com.
| Từnguyên | Những từ, chữ, hoặc âmtiết dướiđây cóthể do từ nầy tạothành. |
| 戸 | (1) hộ, (2) họ, (3) cửa, (4) cổng, (5) ngõ 戸 hù (hộ) [ Vh @ QT 戶 (户, 㦿) hù < MC kʰəɨm < OC *ɡʷaːʔ | *OC 戶 戸 魚 戸 ɡʷaːʔ | cđ MC 遇合一上姥匣 | PNH: QĐ wu6, Hẹ fu3, Sp ɠjəu32 | Tang reconstruction: hǒ | Shuowen: 《說文》云：户護也，半門爲户。侯古切，二十三。 | Kangxi: 〔古文〕㦿𣥘《唐韻》《正韻》侯古切《集韻》《韻會》後五切，𠀤音祜。 《說文》護也。 《釋名》所以謹護閉塞也。 《六書精薀》室之口也。凡室之口曰戶，堂之口曰門。內曰戶，外曰門。一扉曰戶，兩扉曰門。 《易·節卦》不出戶庭。 《詩·豳風》塞向墐戶。又民居曰編戶。 《唐六典》戶部掌天下戶口。又止也。 《左傳·宣十二年》屈蕩戶之。 《註》止也。又《前漢·王嘉傳》坐戶殿門失闌免。 《註》掌守殿門，止不當入者，而失闌入之。又《爾雅·釋地》觚竹北戶。 《註》北戶，南方之國。 《疏》卽日南郡也。師古曰：言其在日之南，所謂北戶以向日者。又《禮·月令》蟄蟲咸動，啓戶始出。 《註》戶，猶穴也。又姓。漢有戶尊。 | Guangyun: 㦿 㦿 苦減 溪 咸 豏 上聲 二等 開口 咸 咸 上五十三豏 kʰăm kʰɐm kʰɐm kʰɐm kʰɣɛm kʰɯæm kʰəɨm qian3 khremx qaaem 牖也一曰小戸苦減切 || ZYYY: 戶 戶 曉 魚模合 魚模 去聲 合口呼 xu || Môngcổ tựvận: Xu ɣu 上聲 || Starostin: door; household. Regular Sino-Viet. is hộ. Cf. also Viet. ngõ 'gate' (one of the cases of Viet. rendering Chinese stops as nasals). Protoform: *k(h)a. Meaning: open, opening. Chinese: 戶 *g_a:ʔ door. *g_a:ʔ door. Burmese: kah to divide, be stretched apart, be spread; tam-khah door, gate. Kachin: c^iŋkha1, nkha1 door, (H) sumkha be wide open. Lushei: ka to open (as mouth, legs); mouth; KC *ka. Comments: Tangkhul kha-moŋ door, Rawang ph@ŋ-kha id.; Sgaw ka to open. Sh. 46, 400, 407, 427; Ben. 120, 134; Luce 2. Cf. *Qw|yj, *Qa., *Qw|yj: door, gate 闈 *w_@j gate. sgo door, go place, room. The Tib. form can be compared with OCh. 畿 *g_@j threshhold or 垓 *k@: territory; a comparison with OCh. 戶 *g_a:? door (see Simon 13, Luce 2, Peiros-Starostin 217, Gong 47) is less probable, since the latter goes well together with PST *k(h)a open, opening. | § 雇 gù (cố) ]^{ | Example: 夜不閉戶. Yè bù bì hù. (Đêm không đóng cửa.), 窗戶. chuānghù. (cửasổ.), 洞戶. dònghù. (cửađộng.), 高門大戶. gāoméndàhù. (nhàcaocửarộng.), 請 把 這份 請柬 送到 張 家戶 去. Qǐng bǎ zhè fèn qǐngjiǎn sòngdào Zhāng jiā qù. (Xin mang thưmời này gởiđến nhàhọ Trương.), 《儒林 外史》第一一回：「門戶 又 相稱，才貌 又 相當。 真個 是 『才子佳人，一雙兩好！』」'Rúlín Wàishǐ' -- Dìyīyī huí: Ménhù yòu xiāngchèng, cáimào yòu xiāngdāng. Zhēn gè shì 'Cáizǐ jiārén, yīshuāngliǎnghǎo! ('Nholâm Ngoạisử'-- Hồi Thứ Mườimột: Cửangõ vừa ngangcùng, tàisắc lại ngangnhau. Đúnglà 'tàitửgiainhân, làmnênmộtcặp!), 《金瓶梅》: 婆子 道：「今日 這 咱 還 沒來，叫 老身 半夜三更 開門 閉戶 等著 他。」'Jīnpíngméi': Pózi dào: Jīnrì zhè zán hái méi lái, jiào lǎoshēn bànyèsāngēng kāimén bìhù děngzhe tā. ('Kimbìnhmai': Bàta bảo: Hômnay gã chưa tới, đã kêu mình lão banđêmbanhôm mởcổng đóngcửa đợi gã.), 武漢新冠病毒疫情 橫行 上海, 家家 都 關門閉戶. Wǔhànxīnguānbìngdúyìqíng héngxíng Shànghǎi jiājiā dōu guānménbìhù. (Dịch virút Covid Vũhán hoànhhành Thượnghải, nhànhà đều cửađóngthencài.),《三國演義》: 關公 乃 秉 燭 立於 戶外，自 夜 達旦，毫無 倦色。 'Sānguó Yǎnyì': Guāngōng nǎi bǐngzhú lì yú hùwài, zì yè dádàn, háowú juànsè. ('Tamquốc Diễnnghĩa': Quancông vìvậy cầm đuốc đứng canh ngoàicửa, từ khuya tớisáng, chẳnghề chuyểnsắc.), 美國 加州 一戶 人家 房屋 被 啄木鳥 狂 鑿洞 藏著 在「牆壁 爆出 700磅 橡果」, 牠 多年 儲蓄 全 沒了! (Měiguó Jiāzhōu yī hù rénjiā fángwū bèi zhuómùniǎo kuáng záodòng cángzhe zài 'qiángbì bàochū 700 bàng xiàngguǒ', tā duōnián chúxù quán méile! (Một cănnhà của một hộ ở California, Hoakỳ, bị chimgõkiến đụcthũng cấtgiấu '700 cânAnh quảsồi giữa váchtường bị đỗbể', tíchluỹ baonăm của chúchim giờ tiêusạch!), x. 客戶. kehù. (kháchhàng.), 律師 正在 處理 客戶 的 主訴 案件. Lǜshī zhèngzài chǔlǐ kèhù de zhǔsù ànjiàn. (Luậtsư đang xửlý vụkiện chính của kháchhàng.) } *** , household, family, gate, door, Also:, Hu, family surname, last name, (Japanese), Kobe, {ID453097418 - 5/30/2026 7:23:06 PM} |
Bạn cóthể đánh chữViệt bỏdấu trựctiếp (kiểu VNI, VIQR, hay Telex).
Copyrights ©2003, 26. All rights reserved.
Terms and condition of use: This website is a beta version and we cannot guarantee all those words are translated with abosute accuracy. So use this website at your own risk and, especially, do not use the medical or legal terms defined here for diagnosis of diseases or for legal advice. Your comments and corrections are always welcome.
