Back to VNY2K HomepageTRANGNHÀ VNY2K

Từnguyên HánNôm
(haylà TiếngNôm có gốcHán)
(The Etymology of Nôm of Chinese Origin)

漢喃同源辭

Biênsoạn: dchph


Từngữ dướiđây trong kho từvựng HánNôm trên Han-Viet.com đãđược đưavào google.com.

TừnguyênNhững từ, chữ, hoặc âmtiết dướiđây cóthể do từ nầy tạothành.
(1) Tần, (2) Chệt. (3) Tầu, (4) Tàu 秦 Qín (Tần) [ Vh @ QT 秦 Qín < MC tʂjin < OC *tʂin | PNH: QĐ ceon4, Hẹ cin2, Tn ćhiẽ 12, Ta ćiẽ 12, Dc ćhĩ 12, Nx chin12 | Shuowen: 伯益之後所封國。地宜禾。从禾,舂省。一曰秦,禾名。𥠼,籒文秦从秝。匠鄰切 | Kangxi: 〔古文〕𣜈【唐韻】【廣韻】匠隣切【集韻】【類篇】【韻會】【正韻】慈隣切,𠀤音螓。國名。【說文】伯益之後所封國。地宜禾。【詩·秦風·車鄰註】秦,隴西谷名。在雍州鳥鼠山之東北。【疏】今秦亭,秦谷也。【韻會】春秋秦國,漢置天水郡,後魏改秦州。【釋名】秦,津也。其地沃衍有津潤也。 又三秦。【史記·項羽紀】三分關中,王秦降將,章邯雍王,司馬欣塞王,董翳翟王,爲三秦。 又大秦國。【後漢·西域傳】大秦在海西,亦云海西國。其人民長大平正,有類中國,故謂之大秦。 又姓。秦自顓頊後,子嬰旣滅,支庶以爲秦氏。 又【說文】一曰秦,禾名。 又叶慈良切,音牆。【易林】玉璧琮璋,執贄是王。百里寧越,應聘齊秦。 | Ghichú: Chữ dùng trước và sau thời ÐôngChuliệtquốc ở các nước ở đất Trunghoa ngàynay để chỉ nướcTần (Hoàngđế Tần Thỉhoàng thốngnhất 7 nước năm 246 trước Côngnnguyên). Trong vănhoá Việt, ngày Tết Ðoanngọ mồng 5 tháng 5 đượcxem là một ngàylễ lớn trong dângian trướcđây. Phongtục gói bánhú và quăng bánh xuống sông là đểcho cá khỏi tỉa xác Khuất Nguyên là một sĩphu người nướcSở, đượcxem là ngườiyêunước, tựtuẩn để khỏi bị lọt vào tay quânbinh nướcTần. Dựavào tìnhtiết đó, ta cóthể liênkết ngay hàmý đốikháng và ngaycả khinhmiệt khi gọi nước 'Tần'. Vùng Nước Sở ngàynay toạlạc tại Tỉnh Hồbắc, cóthể là một bộphận hoặc ítra rất gầngũi với vùngđất BáchViệt phươngNam (baogồm các tỉnh Vânnam, Quảngtây, Hồnam, Quảngđông, Phúckiến...) trên 2000năm trướcđây. Nhờđó, ta cũng cóthể dễdàng liênkết âm 'Tần' với 'Tàu' (trong tiếngViệt ta còncó từ 'Tàuô' tươngứng với 烏秦 WūQín (Tầnô), phùhợp với màu áoquần của quanquân Ðời Tần -- hoàntoàn màuđen). Cóngười cholà 'Tàu' là 'tàughe', và 'ngườiTàu' là người đi tàughe hoặc sống trên tàughe khi đến Việtnam, nhưng đây chỉlà một cáchsuyluận màthôi. Chỉcó liênkết 'Tần' với 'Tàu' là hợplý nhất (nhưng trong ngữâmhọc 秦 Qín 'Tần' lại kếtthúc bằng một âmcuối mở là tỵâm -n, khó biếnthành -w, một âm trònmôi đóngkhép), vì vào thờiấy dânchúng các nước liệtquốc đều ghét 'Tần'. Còn một sựkiện đángkể là người Quảngđông ở Việtnam thường tựxưng mình là 'Thòn(g)dành' 唐人 Tángrén (Đườngnhân) hay là 'côngdân Nhà Ðường'. Trong những quycách biếnđổi ngữâmhọc, 'thòn(g)' trong 唐人 tángrén (đườngnhân) hay 'thòn(g)dành' đều cóthể biếndạng thành âm 'tàu' (nhưng nênnhớ 唐 táng -- 'đàng, đường' đều kếtthúc với một âmcuối mở, khó biếnthành /-aw/) thời cổđại mang ýnghĩa 'đường(cái)', 'đàng(cái)', x. 唐 táng (đường).). Tuynhiên, khảnăng nầy khôngbằng loạisuy 'Tần' = 'Tàu' vì ngườiViệt chúngta không 'ghét' người Quảngđông như ta thường liênkết ngườiQuảng là 'ngườiTàu' trong kháiniệm 'Tàu' nhưng ta biết trong hiệntại, vì trongtâmthức tậpthể (collective consciousness) cóthể chúngta thầm hiểurằng ngườiQuảngđông là 'ngườiBáchviệt' đã bị Hánhoá (Triệu Ðà xưngvương nước Namviệt, thủphủ Phiênngung, tức Thànhphố Quảngchâu ngàynay, hơn trămnăm sau vào năm 111 TTL NhàHán thôntính nước NamViệt, và cóthể didân NhàĐường vào Quảngđông nhiềunhất.) Ngoàira trong ngữâmhọc ta còncó chữ 中 Zhōng (Trung) ~ tàu \ ¶ ʈ- ~ t-, /-ŋʷ ~ -w/ (by dissimilation), § 痛 tòng (thống) ~> 'đau', dođó 'trung' cũng rất cóthể biếnthành 'tàu'. || td. 秦晋之缘 QínJìnzhīyuán (KếtduyênTầnTấn), 秦人 Qínrén (ngườiTàu), 三秦 Sānqín (BaTàu), 秦越 Qín-Yuè (Tàu-Việt) ] a, China, Chinese, as China is called in Qin Dynasty (246 – 210 B.C), Also:, a kind of cereal, family surname of Chinese origin, Qin Tribe, Qin State, Qin District in ancient China, Shaanxi Province, China, (Viet.), Chet, a contemptuous term for Chinese   {ID11214  -   7/9/2018 10:18:56 PM}


Bạn cóthể đánh chữViệt bỏdấu trựctiếp (kiểu VNI, VIQR, hay Telex).


 

Back to VNY2K Homepage
Trởvềlại trangnhà VNY2K

Copyrights ©2003, 16. All rights reserved.

Terms and condition of use: This website is a beta version and you agree that you will use it at your own risk. We cannot guarantee all those words translated here are accurate. Please do not use the medical or legal terms defined here for diagnosis of diseases or legal advice. As always your comments and corrections are welcome.